Apostan pola creación dunha ‘Feira Cultural do Miño’ para reunir industrias e público de ambas beiras do río

A última mesa de participación para elaborar a ‘Estratexia 2030’ do territorio transfronteirizo propón potenciar o comercio nos centros das vilas fronte ás grandes superficies das aforas

Crear unha programación cultural propia no territorio transfronteirizo do Miño e poñer en marcha unha feira, un ‘Culturgal do Miño’, que potencie as industrias e actores culturais de ambas beiras do río e os poña en contacto co público: esas deben ser as apostas no eido cultural dentro da eurorrexión. Así o indicaron os participantes na última mesa de traballo organizada dentro do proceso de elaboración da ‘Estratexia 2030’, un documento-guía que busca desenvolver o territorio transfronteirizo dende múltiples perspectivas.

Estas ideas foron expostas por unha trintena de persoas de asociacións culturais, representantes políticos concellos galegos e cámaras municipais, persoal técnico municipal, comunidades de montes e EURES, na súa participación dentro da mesa sectorial ‘Cultura e Comercio Tradicional’ que se celebrou a pasada semana na sede da Agrupación Europea de Cooperación Terrritorial Rio Minho, en Valença.

Neste encontro, cuxo obxectivo era recoller ideas sobre como potenciar a cultura e o comercio na zona transfronteiriza do río, estiveron tamén os relatores Carmen Villarino, profesora de filoloxía galega e portuguesa da Universidade de Santiago de Compostela, e José Alberto Rio Fernandes, presidente da Asociación Portuguesa de Xeógrafos e Catedrático da Universidade de Porto, que forman parte do equipo científico da Fundación CEER (Centro de Estudios Eurorrexionais) para a elaboración da ‘Estratexia de Cooperación do Río Miño Transfronteirizo 2030’.

En xeral, os participantes na mesa coincidiron en que a día de hoxe a comunidade non ten sentimento de pertenza ao territorio transfronteirizo debido a que este se eliminou da historia común xa dende a escola.  Púxose de manifesto tamén a existencia de trabas burocráticas para contratacións culturais no país veciño, así como  o traballo de voluntariado non remunerado e poucos fondos que desenvolven os colectivos de ambas beiras.

Ante isto,os representantes das asociacións solicitaron a posta en marcha dun circuíto cultural da eurorrexión promovido dende as institucións, que sexa integrante coas entidades locais, e que dispoña dunha maior promoción e comunicación.

Por outra parte, as persoas participantes cualificaron de moi interesante a posibilidade de poñer en marcha unha feira ou evento cultural, un ‘Culturgal’ propio a nivel eurorrexional, onde de xeito anual se reúnan os diferentes actores das industrias culturais da zona e o público xeral nun modelo similar ao que se celebra anualmente na cidade de Pontevedra, con casetas para os promotores participantes, conferencias, presentacións, mesas redondas ou concertos para dar a coñecer as últimas novidades en música, libros, teatro ou cinema galego e portugués, neste caso.

Museo da rexión

Antes do debate conxunto sobre cultura foi a quenda das exposicións dos expertos. A relatora Carmen Villarino destacou a importancia da cultura como elemento diferenciador dun grupo social  e a importancia da identidade cultural. Sinalou que a cultura é unha cuestión transversal, unha ferramenta para a “organización da vida” que aporta un sentimento/orgullo de pertenza a unha única comunidade no territorio. Neste sentido, e dentro do ámbito do territorio transfronteirizo, subliñou que é preciso recuperar e actualizar a historia común e identidade da contorna do Miño.

Para este obxectivo plantexou a posibilidade de crear unha base datos comúns (asociacións, actividades…), mapas de elementos culturais e ferramentas interactivas, así como incluso un posible Museo da rexión ou, de xeito menos ambicioso, exposicións itinerantes con fondos arquivísticos bibliotecarios. Tamén propuxo a denominación de rúas con nomes de persoas galegas ilustres en Portugal e viceversa, aproveitar os instrumentos legais dos que se dispón, e sobre todo, non deixar nunca de lado á poboación local, é quen sustenta a cuestión identitaria.

O comercio, esencia das vilas

Pola súa banda, o relator Rio Fernandes centrou a súa charla na potenciación do comercio tradicional, e subliñou a necesidade de substituír o comercio anónimo das aforas e centros comercias polo comercio do centro das vilas, máis próximo á xente e que aporta calidade de vida. O catedrático lembrou que o comercio ten un papel económico fundamental que non pode ser esquecido, así como unha dimensión social e urbana, posto que é indispensable na constitución das vilas e cidades. Destacou o exemplo da peonalización das rúas de Pontevedra, que definiu como un grande éxito aínda que había unha reticencia inicial porque se consideraba que sería un problema que os coches non puideran chegar ao centro das vilas, cuestión esta última que se demostrou totalmente errónea.

Rio apostou pola cooperación entre comerciantes, e por fomentar a proactividade das institucións con respecto ao comercio. Tamén destacou como interesante facer unha carta de ordenamento comercial, organizar “noites brancas” (establecementos abertos pola noite) en toda a rexión ou por municipios, ou identificar establecementos comerciais singulares (antigos, de mobiliario…).

Mesa sectorial sobre mobilidade

Logo da celebración das dúas primeiras mesas sectoriais, este mércores 3 de outubre terá lugar a próxima, que versará sobre ‘Mobilidade, servizos e turismo sustentable’. Desenvolverase na sede da AECT en Valença ás 17 horas (hora galega)  e contará coa participación de Valerià Paül Carril, Director da Fundación CEER  (Centro de Estudios Eurorrexionais), profesor da Universidade de Compostela, xeógrafo e doutor en Planificación Territorial e Desevolvemento Rexional; e de  Xavier Martínez Cobas, profesor de Economía Financeira e Contabilidade da Universidade de Vigo, que forman parte do equipo científico da Fundación CEER para a elaboración da ‘Estratexia 2030’.

As persoas interesadas en participar nesta mesa sectorial poderán inscribirse a través da páxina web www.smartminho.eu/participa.  Así mesmo, aquelas persoas que non poidan asistir ás mesas sectoriais poderán sumarse igualmente ao proceso de participación cidadá, aportando as súas achegas e suxestións a través da páxina web, no ‘Espazo virtual transfronteirizo de participación cidadá’ habilitado con esa finalidade e que estará aberto ata finais de outubro.

A Estratexia de Cooperación Intelixente do rio Minho Transfronteirizo enmárcase dentro do proxecto Smart Minho a través do Programa Operativo de Cooperación Transfronteiriza España-Portugal 2014-2020 (INTERREG V-A) e está cofinanciado ao 75 %, cun orzamento total de 942.022,47 euros.




Comeza a nova fase de participación da ‘Estratexia de Cooperación do Río Miño Transfronteirizo 2030’ coa celebración de 5 mesas sectoriais

Os cidadás interesados en participar nos encontros poderán inscribirse a través da web www.smartminho.eu/participa

Tamén terán lugar xuntanzas entre os equipos de goberno de ambas marxes do río Miño e realizarase unha enquisa online  

Tras a realización do I Fórum do Río Miño Transfronteirizo, celebrado o pasado 21 de xuño en Valença, ábrese agora un proceso participativo para dar continuidade á elaboración da ‘Estratexia de Cooperación do Río Miño Transfronteirizo 2030’. Este documento definirá as liñas de actuación da próxima década no referido á cooperación entre Galiza e Portugal no territorio do Miño, e quere buscar un consenso de todas as administracións para un programa de investimento territorial integrado, segundo explica o deputado de Cooperación Transfronteiriza e director da AECT Río Miño, Uxío Benítez.

Ao longo de setembro e outubro celebraranse un total de 5 mesas sectoriais sobre os ‘Sectores produtivos’; ‘Gobernanza no territorio transfronteirizo’; ‘Mobilidade, servizos e o turismo sustentable’; e ‘Cultura e o comercio tradicional’, abertas todas elas á participación dos axentes sociais interesados. Tamén, e paralelamente, terán lugar varias xuntanzas cos equipos de goberno dos concellos de ambas marxes do río.

En concreto, a mesa sobre ‘Gobernanza no territorio transfronteirizo’ terá lugar o 24 de setembro en Tui;  as cuestións relacionadas con ‘Cultura e comercio tradicional’ abordaránse o 27 de setembro en Valença; o 3 de outubro, en Valença, tratarase os temas de ‘Mobilidade, os servizos e os turismo sustentable’, e a mesa sobre ‘Sectores produtivos’ celebrarase en Tui o 8 de outubro. Os encontros serán en horario de tarde, para facilitar a participación cidadá, e as inscricións poderán realizarse a través da web de Smart Minho, na pestaña de participa: www.smartminho.eu/participa, onde tamén estará a información ampliada sobre cada un dos encontros.

Detrás da denominación Estratexia de Cooperación Intelixente do Río Miño Transfronteirizo, `Estratexia 2030`, atopamos un programa de actuación conxunta dos actores públicos e privados do territorio do río Miño na área do norte de Portugal e sur da provincia de Pontevedra. Este traballo de análise profunda do espazo transfronteirizo ten como horizonte futuro o novo marco financeiro europeo 2023-2027 e rematará a finais de ano coa celebración do II Fórum do Río Miño Transfronteirizo.

`A Estratexia 2030´ desenvolve un plan de acción e implementa un proceso capaz de involucrar aos actores públicos e privados (axentes económicos e sociais presentes no territorio) e será un documento-guía da orientación das políticas públicas de desenvolvemento da área transfronteiriza do río Miño, orientado e integrado nunha perspectiva de valoración e uso económico e sustentable dos recursos do río internacional.

A encargada de impulsar a Estratexia é Agrupación de Cooperación Territorial Río Miño (AECT-Río Miño),  constituída pola Deputación de Pontevedra no territorio do Miño pontevedrés, e pola Comunidade Intermunicipal do Alto Minho portugués (CIM Alto Minho).

A Estratexia de Cooperación Intelixente do rio Minho Transfronteirizo enmárcase dentro do proxecto Smart Minho a través do Programa Operativo de Cooperación Transfronteiriza España-Portugal 2014-2020 (INTERREG V-A) e está cofinanciado ao 75 %, cun orzamento total de 942.022,47 euros.




A PARTICIPACIÓN CIDADÁ E A ROTUNDA IMPLICACIÓN DOS AXENTES LOCAIS, PROTAGONISTAS DO I FÓRUM DO RÍO MIÑO TRANSFRONTEIRIZO

O I Fórum do Río Miño Transfronteirizo celebrouse hoxe en Valença cunha participación cidadá histórica, reunindo a máis dun centenar de axentes sociais do territorio na Escola Superior de Ciências Empresariais  para debater as bases da que será a ‘Estratexia 2030´, que dará forma á cooperación transfronteiriza do territorio durante a próxima década. Representantes sociais de áreas tan diversas como a gobernanza, o turismo, a información, a mobilidade, a educación ou a integración social participaron en catro mesas de debate, que destacaron polo seu dinamismo e o número de intervencións, e que foron coordinadas por un equipo de expertas e expertos universitarios que puideron recoller as propostas, inquedanzas e ideas das persoas participantes.

Ao longo da xornada quedou manifesto o compromiso e implicación de todos os axentes sociais, económicos e culturais, así como das autoridades políticas, para seguir traballando nos próximos meses na elaboración da ‘Estratexia 2030’, un plan enmarcado dentro do proxecto de cooperación transfronteiriza Smart Minho, e que se presentará nun II Fórum Transfronteirizo a finais de 2018. A realización dun estudo e diagnose do territorio do río Miño transfronteirizo como espazo común espertou un palpable sentimento de entusiasmo entre as persoas asistentes.

A presidenta da Deputación, Carmela Silva, amosou a súa emoción porque “hoxe aquí estamos a impulsar unha idea que ten por obxectivos transformar dende o coñecemento, dende a intelixencia, dende propostas serias e rigorosas, o río Miño mediante un proxecto de desenvolvemento que ten como centro ás persoas que viven a ambos lados da súa ribeira”. Neste contexto, Silva puxo en valor o río como “elemento centralizador de dous grandes espazos territoriais que teñen inmensas potencialidades de futuro e que debemos construír conxuntamente”.

Na súa intervención, a presidenta provincial urxiu a elaborar proxectos para este territorio transfronteirizo “e facelo rápido, porque a nova programación de fondos europeos está xa aí e debemos ter voz na Unión Europea”.  Deste xeito, Carmela Silva destacou a necesidade de aproveitar o foro e o traballo conxunto “para definir unha estratexia que podamos defender a nivel autonómico, estatal e europeo para que os fondos Interreg, que foron recortados, se empreguen de xeito axeitado para promover proxectos nos territorios transfronteirizos”. Máis polo miúdo, a presidenta da Deputación de Pontevedra pediu un cambio de modelo e máis recursos para poñer en marcha actuacións no Norte de Portugal e Sur da provincia de Pontevedra.

Carmela Silva puxo en valor tamén o traballo desenvolvido polas presidentas e presidentes das Cámaras Municipais, e alcaldesas e alcaldes da provincia de Pontevedra “que durante tantos anos, e sen contar coa axuda de organismos intermedios e doutras administracións, loitaron para poñer en marcha proxectos transfronteirizos neste espazo”.  En concreto, a presidenta enxalzou o papel das administracións locais por ser “as que mellor coñecen as demandas, retos e desafíos dos seus territorios” e o papel que a nova AECT Río Miño vai desenvolver para “dar voz e defender os dereitos dos territorios transfronteirizos”.

Finalmente, a presidenta da Deputación tivo palabras de agradecemento para as persoas organizadoras do Foro por “promover un proxecto conxunto facendo partícipe á sociedade. A nova política é aquela que conta coa cidadanía para decidir cales son os proxectos de futuro, así que hoxe estou satisfeita e emocionada por ver que todas e todos estamos aportando coñecemento e comprometéndonos para que centren os ollos neste espazo que ten tanta potencialidade”.

 

Fondos europeos para os territorios transfronteirizos

O deputado de Cooperación Transfronteiriza e director da AECT Río Miño, Uxío Benítez, manifestou a súa enorme satisfacción “non só pola gran acollida deste I Fórum, que xa se pode calificar de histórico, senón  tamén pola implicación e interese de todas as persoas asistentes, que quedou manifesto nas numerosas intervencións que se realizaron durante as mesas temáticas, nas que houbo a oportunidade de debater e aportar diferentes visións sobre as necesidades e retos do territorio.”

Benítez aproveitou a ocasión para poñer o acento tamén sobre a necesidade de que os fondos europeos cheguen aos territorios estritamente fronteirizos e lembrou que “as rexións transfronteirizas son as menos desenvolvidas socio economicamente xa que durante moitos anos existiron verdadeiras trabas para crecer da man dos nosos veciños e veciñas  da outra marxe do río, posto que as fronteiras nolo impedían. Precisamente para reverter estes desequilibrios naceron os fondos Interreg que perseguen compensar eses desequilibrios”. Por último, o deputado salientou que “a elaboración desta Estratexia 2030 garantirá a recuperación dos fondos europeos para o territorio transferonteirizo do Miño.

O I Fórum do Río Miño Transfroteirizo enmárcase nas accións de Estratexia de Cooperación Intelixente Transfronteiriza do proxecto Smart Minho, que conta cunha inversión de orzamento de 942.022,47 euros, cofinanciado ao 75% polo programa INTERREG VA POCTEP, fondos FEDER da Unión Europea.

 

 




I FÓRUM DO RÍO MIÑO TRANSFRONTEIRIZO

Valença, 21 de xuño de 2018

Escola Superior de Ciências Empresariais-IPVC

 

Organizan: Comunidade Intermunicipal do Alto Minho, Deputación de Pontevedra e Fundación Centro de Estudos Eurorrexionais

Actividade encadrada no proxecto SMART MINHO-ESTRATEXIA DE COOPERACIÓN INTELIXENTE DO RÍO MIÑO TRANSFRONTEIRIZO, cofinanciado nun 75 % polo FEDER a través do POCTEP 2014-2020.

 

 

PROGRAMA

 

9:00 h    Recepción de participantes, recollida de credenciais e documentación

 

9:30 h    Inauguración e mesa de autoridades: “O futuro estratéxico do territorio do río Miño transfronteirizo”

Participantes:

– Jorge Mendes, presidente da Câmara Municipal de Valença

– Presidencia da Fundación Centro de Estudos Eurorrexionais

– M.ª del Carmen Silva Rego, presidenta da Deputación de Pontevedra

– José Maria Costa, presidente da Comunidade Intermunicipal do Alto Minho

 

10:00 h  Panel I. As bases da estratexia de cooperación do río Miño

Moderador: Uxío Benítez Fernández, deputado de Cooperación Transfronteiriza e director da AECT Río Miño

“Análise territorial da incidencia dos proxectos Interreg no período 2007-2013 na Eurorrexión Galiza-Norte de Portugal”

Relator: Valerià Paül, director da FCEER

“Presentación do documento de base da estratexia”

Relator: Manuel Rodríguez, investigador da FCEER

 

10:45 h  Pausa para o café

 

11:15 h  Panel II. Mesas temáticas de debate sobre os principais eixes estratéxicos e obxectivos

                  · Mesa núm. 1: “Os sectores produtivos”

Relator: Francisco Carballo Cruz (Universidade do Minho) e Xavier Martínez Cobas (Universidade de Vigo)

                   · Mesa núm. 2: “A gobernanza no territorio transfronteirizo”

Relatora: Sandrina Antunes (Universidade do Minho)

                  · Mesa núm. 3: “A mobilidade, os servizos e o turismo sustentable”

Relator: Rubén C. Lois (Universidade de Santiago de Compostela)

                   · Mesa núm. 4: “Cultura e comercio tradicional”

Relator: José Rio Fernandes (Universidade do Porto)

 

12:45 h  Exposición das conclusións provisionais por parte dos relatores do equipo científico

Moderador: Fernando Brito Nogueira, presidente da Câmara de Vila Nova de Cerveira e vicedirector da AECT Río Miño

 

13:15 h  Clausura

Representante da Presidencia da Xunta de Galicia*
Representante da Presidencia da CCDR-N*

(*a confirmar)

 

13:30 h  Brunch/Networking